Blesgæs – Þekkir þú fuglinn?

Mynd: Daníel Bergmann

Blesgæs er reglulegur viðkomufugl á Íslandi að vori og hausti á leið sinni milli varpstöðva á Grænlandi og vetrarstöðva í Bretlandi og á Írlandi. Á síðustu árum hefur Grænlandsstofninn hins vegar dregist verulega saman og telur nú um 13.300 fugla, sem er lægsta talning frá 1983. Samdrátturinn skýrist einkum af lélegum varpárangri á Grænlandi vegna erfiðra veðurskilyrða, sem hefur leitt til þess að of fáir ungar komast á legg.

Þegar blesgæsir staldra við hér á landi eru þær oft þreyttar eftir langt flug og þurfa frið til að nærast og safna orku fyrir áframhaldandi ferð. Truflun, til dæmis ef fuglar eru reknir ítrekað upp, getur haft veruleg áhrif á lífslíkur þeirra. Því er mikilvægt að bændur og landeigendur sýni aðgát og gefi fuglunum svigrúm þegar þeir halda til á túnum og votlendi, sérstaklega á Suður- og Vesturlandi þar sem meginhluti stofnsins kemur við.

Jafnframt er brýnt að koma í veg fyrir að blesgæsir verði veiddar í misgripum. Þótt tegundin sé friðuð á Íslandi getur hún ruglast við grágæs við erfiðar aðstæður. Því er lögð sérstök áhersla á að veiðimenn kynni sér vel útlit, hljóð og atferli blesgæsarinnar til að draga úr líkum á slíkum mistökum.

Til að bregðast við stöðunni er nú unnið að sameiginlegu átaki Náttúrufræðistofnunar, Náttúruverndarstofnunar, Skotvís, Fuglaverndar og Bændasamtaka Íslands. Markmiðið er að auka þekkingu, fylgjast með komu fugla og hvetja bæði veiðimenn og landeigendur til að taka þátt í verndun stofnsins. Með samstilltu átaki og aukinni meðvitund má stuðla að því að blesgæsin haldi áfram að nýta Ísland sem mikilvægan viðkomustað á farleið sinni, án þess að grípa þurfi til víðtækra takmarkana á landnýtingu eða veiðum.