Fræðiheiti: Anser albifrons flavirostris
Veiðitímabil: Friðuð allt árið
Nytjar: Engar
Eggjataka: Óheimil
Válisti Náttúrufræðistofnunar: EN - Í hættu
Heimsválisti: LC - Least Concern
Blesgæs er af andaætt (Anatidae) og ættkvísl grárra gæsa (Anser). Blesgæs er dekkst gráu gæsanna og þekkist aðallega af hvítri blesunni fyrir ofan gogginn og svörtum rákum og dílum á kviði. Hún er grasbítur og sækir mikið í tún og ræktarland að vori en í votlendi á haustin.
Hér á landi er grænlenska undirtegundin fargestur að vori og á haustin á stuðvesturhoni landsins, en stofninn á sér vetrarstöðvar í Bretlandi.
Stofninn hefur verið í mikilli lægð á síðustu árum og árið 2006 var tegundin alfriðuð. Hér neðar á síðunni má finna nýlega birta vísindaskýrslu (frá september 2025) um stöðu stofnsins og mögulegar aðgerðir.
Veiðireglur
Líkt og segir hér að ofan var blesgæs friðuð árið 2006 vegna slæmrar stöðu stofnsins. Stofninn er nú í sögulegu lágmarki og telur undir 15.000 fugla
Ár hvert eru um 100-300 blesgæsir veiddar hér á landi í misgripum fyrir grágæsir. Það er á ábyrgð veiðimanna að kynna sér vel muninn á tegundunum og hvar blesgæsir er helst að finna. Í hlekknum hér að neðan má finna fræðsluefni um það.
AEWA samstarfið
Blesgæs fellur undir alþjóðlegan samning um verndun afrísk-evrasískra sjó- og vatnafugla (AEWA) sem Ísland hefur verið aðili að síðan 2013. Hann nær til fjölmargra fuglategunda sem verpa eða hafa viðkomu á Íslandi.
Með samningnum hefur sýnilegum alþjóðlegum árangri verið náð í að tryggja vernd tegunda sem hafa verið í niðursveiflu og jafnvel útrýmingarhættu, til dæmis vegna óheftra veiða eða eyðileggingar á mikilvægum varp- og áningarstöðum tegundanna. Virk þátttaka Íslands í AEWA hefur því skýran ávinning fyrir náttúruvernd hér á landi.
Árið 2016 var stofnaður samstarfsvettvangur innan AEWA um stýringu á stærð gæsastofna (European goose management plan, EGMP).
Til er aðgerðaráætlun fyrir Grænlandsstofn blesgæsarinnar frá 2012 sem má nálgast í hlekknum hér að neðan.
Nýleg vísindaskýrsla um stöðu stofnsins
Í september árið 2025 var birt ítarleg vísindaskýrsla í British Birds um ástand grænlenskra blesgæsastofnsins. Höfundar eru alþjóðlegur hópur sérfræðinga frá Árósaháskóla í Danmörku, háskólanum í Saskatchewan í Kanada og National Parks and Wildlife Service á Írlandi, auk fleiri samstarfsaðila.
Í skýrslunni er þróun stofnsins rakin og sýnt fram á að hann hafi aldrei verið minni síðan skipulagðar talningar hófust og í yfirvofandi útrýmingarhættu. Þar eru einnig lagðar fram tillögur að brýnum aðgerðum, meðal annars að lágmarka óviljandi veiði, styrkja vernd á helstu viðkomustöðum og efla vöktun.