Náttúran.is

Undirheimar Vatnshellis opnaðir og verndaráætlun staðfest

Svandís Svavarsdóttir umhverfisráðherra opnaði Undirheima Vatnshellis í gær og staðfesti um leið verndaráætlun fyrir þjóðgarðinn Snæfellsjökul.

Vatnshellir
Vatnshellir er í suðurhlíðum Purkhólahrauns. Þjóðgarðurinn hefur unnið að því í samstarfi við sjálfboðaliða að bæta aðgengi að hellinum síðastliðinn vetur. Skýli hefur verið byggt yfir opið niður í hellinn og hringstigi lagður niður. Með skýlinu er komið í veg fyrir að snjór safnist fyrir op hellisins og jafnframt gert kleift að loka hellinum en umferð um hann verður aðeins leyfð með leiðsögn. Er það gert til að vernda hellinn sem best og koma í veg fyrir frekari skemmdir á honum.

Fjölmargir hafa lagt á sig ómælda sjálfboðavinnu við framkvæmdirnar en hugmyndasmiður verkefnisins er Árni B. Stefánsson hellakönnuður sem ásamt Hjörleifi Stefánssyni arkitekt ýtti verkinu úr vör og kveikti áhuga heimafólks á því. Meðlimir í Lionsklúbbi Nesþinga ásamt fleirum hafa unnið við hellinn en Umhverfisstofnun og Snæfellsbær hafa lagt fjármuni í verkið.

Verndaráætlun
Markmið verndaráætlunar fyrir þjóðgarðinn Snæfellsjökul sem umhverfisráðherra undirritaði er að tryggja vernd náttúru- og menningarminja. Í þessu felst meðal annars að náttúra þjóðgarðsins fái að þróast eftir eigin lögmálum eins og kostur er um leið og almenningi er gert kleift að njóta þess sem svæðið hefur upp á að bjóða. Fleiri ferðamönnum fylgir aukið álag á náttúruna og eykur það þörfina á skipulagi vegna verndunar innan þjóðgarðsins.

Mynd: Svandís Svavarsdóttir umhverfisráðherra við opnun Undirheima, Umhverfisráðuneytið.

Einkunn

Sveitin

Sveit köllum við oft landið fyrir utan þéttbýlið. Þar komumst við í tengsl við náttúruna og þann lífsstíl sem hefur tíðkast í landinu öldum saman. Sveitin er í raun hin stórkostlega náttúra í allri sinni dýrð. Jöklar, fjöll, hraun, sandar, vötn og lækjarsprænur mynda landslagið en lífríkið samanstendur af flóru (trjáplöntum og villtum jurtum) og fánu (spendýrum, skordýrum, fiskum og fuglum).

Í sveitinni lifir fólk nokkuð öðruvísi lífi en í bæjum og borgum þar sem það lifir í mörgum tilvikum beint af landinu sjálfu og því sem það gefur. Lífið í sveitinni er rólegra og hraðinn er ekki jafn mikill og í borginni. Ræktun matjurta, blóma og trjáa er iðkuð bæði til sveita og í görðum bæja og borga.

Garðurinn kemur fyrir borgarbúann að vissu leiti í staðinn fyrir sveitina dags daglega en þörf fyrir útiveru í hreinni íslenskri náttúru hrekur mölbúana út fyrir bæinn á sumrin sem vetrum. Aukning sumarhúsabyggða er lýsandi fyrir þá nauðsyn okkar að dvelja í faðmi náttúrunnar einhvern hluta ársins.

Einkunn

Skrifstofan - Landið

Jarðfræðilega séð er Ísland ungt land eða um 20-25 milljón ára. Upphleðsla landsins hefur öll farið fram á síðari hluta nýlífsaldar. Landið er nær allt gert úr hraunlögum með setlögum á milli. Hraunlögin hafa hlaðist upp í eldgosum enda liggur Ísland á svokölluðum heitum reit þar sem eldgos eru tíðari en annarsstaðar. Jarðmyndunum Íslands er skipt gróflega í fernt. Elst er blágrýtismyndunin frá síðtertíer sem er yst á Vestfjörðum og austast á Austfjörðum. Næst að aldri er grágrýtismyndunin sem varð til á fyrri hluta ísaldar og móbergsmyndunin sem varð til á síðari hluta ísaldar. Þessar þrjár myndanir mynda í grófum dráttum berggrunn landsins sem fjórða og yngsta myndunin hvílir á. Hún er einkum gerð úr lausum jarðlögum svosem árseti, jarðvegi, gjósku og ungum hraunum.

Tertíeri hraunlagastaflinn hefur að mestu hlaðist upp í hraun- eða flæðigosum í kringum forn eldstöðvakerfi. Megineldstöðvarnar voru eldkeilur eða dyngjur sem síðan grófust í jarðlagastaflann.

Síðari hluti nýlífsaldar nefnist kvarter. Tímabilið skiptist í ísöld og nútíma. Frá upphafi ísaldar eru liðnar um 3,1 milljónir ára en frá lokum hennar um 10.000 ár. Á ísöld skiptust á kuldaskeið og hlýskeið. Á jökulskeiðum huldu jökulskildir landið en þó munu sennilega nokkur jökulsker og smá svæði, hafa verið íslaus. Móbergsfjöllin urðu til undir jökli og víða eru þykk setlög af jökulruðningi frá Ísöld.

Fyrir rúmum 18.000 árum tók að hlýna í veðri eftir fimbulkulda síðasta jökulskeiðs og jökulskjöldinn að leysa. Land reis úr sæ og sjórinn hörfaði. Fyrir um 10.000 árum var ísöld lokið og það hlýskeið sem enn ríkir tók við.

Hefur þú skoðað græna Íslandskortið? Skoða.

Einkunn